أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
374
قانون ( فارسى )
بام و هر شام يكبار آن را بهم زن و به حركت درآور و اگر نياز به عسل بيشتر داشت عسل بر آن اضافه كن ! اين درهم سرشته را شش ماه دست نخورده نگهدار و از آن پس مورد استفاده قرار ده ! اگر به جاى گل سرخ پرههاى بنفشه به كار ببرى باز خوب است و گلنگبين بنفشهاى مىشود و همان ويژگى دارويى گلنگبين گل سرخ را دارد و اگر مىخواهى گلنگبين بنفشه را با شكر بسازى ، شكر در كمى آب شيرين حل شود و به جاى عسل به كار برود . 3 - مرباى ترنج ( 1 ) اين مربا معده را تقويت كرده به هضم غذا كمك شايانى مىكند . دستور ساختن اين مربا به قرار زير است : نسخه ترنج شاداب و تازه را بياور و هريك از آنها را چهار قطعه از طول قاچ كن ! از گوشتش - كه ترشمزه است - پاكش كن و آن را در شاه كاشى سفالين بريز و آب شيرين ( آب عادى ) را با نمك نيمكوبيده بر آن ريز و بگذار مدت هفت روز در اين آب و نمك بخيسد . بعد از آن آب همراه نمك را بريز و اينبار آب بدون نمك بر آن بريز و هفت روز ديگر بخيسد تا رنگ پوست ترنج تغيير مىيابد و به سفيدى آسترش درمىآيد . آن را بچش ! نبايد شورمزگى در آن باقى باشد . عسل يك جزء و آب دو جزء را بر آن بريز ! اين دوچندان باشند كه پوست ترنجها را بپوشانند . همه را در ديك بريز و بر آتش كمشدت بگذار و بگذار به مدت دو ساعت آرامآرام بپزد . سپس آن را از آتش برگير و ترنجها را از آب و عسل بردار و دوباره در يك شاه كاشى سفالين بريز . وزن ترنجها را اندازه گرفته و در مقابل هر دو من ترنج ، زعفران ، قاقلهء ريز و قاقلهء درشت هريك يك مثقال ، ميخك و دارچين هريك نيم مثقال ، مشك يك دانگ و نيم تو زين كن ! همه را خوب بكوب و درهم مخلوط كن و از دو طرف به كنارههاى ترنج بپاش و در ظرفى بگذار و عسل بر آن بريز و از آن استفاده شود . 4 - مرباى ترنج ( 2 ) در سرآغاز شروع فصل زمستان ترنجهاى رسيدهء صاف پوست مستطيل را برگزين و از طول هريك را چهار قطعه كن ! آنها را در يك شاه كاشى سفالين بريز و همه را با نمك نيمكوب نمكپاشى كن و آب بر آنها بريز كه بخيسند . تا هوا سردتر باشد و حتى آب يخ بندد بهتر است و پوست ترنجها سفتتر مىشوند و بيشتر دوام مىيابند . هر روز دوبار با آب همه را بشوى و به داخل آب سرد برگردان كه يخ بزنند . مدت سه هفته اين عمل را هر روز دو بار تكرار كن ! آنگاه همه را از آب بيرون آور و بپالاى بر سينى پهن كن يك ساعت بر آن بمانند و بعد از آن ببين هر جا و هرچه از آنها گنديده است با كارد ببر و پاك كن و باز همه را در آب شيرين بريز تا مدت